Saayinsii: Kutaa 6ffaa 5 Sections31 Lessons365 Days
1.1. Argama Birqabaafi Sirrii Afrikaa Bahaa
Argama Bir-Qabaafi Sirrii Afrikaa Bahaa
Saayinsii Naannoo Kutaa 6
Bu’aalee Barnootichaa
Xumura barnoota mata duree kanaatti:
Hiikkaa argamaa ni himta.
Argama Afrikaa bahaa bir-qabaafi sirrii ni ibsita.
Kofa sarara dagaleefi gadee fayyadamuun argama Afrikaa bahaa ni agarsiista.
Jechoota Ijoo
Argama
Iddoo ykn bakka wanti tokko itti argamu jechuudha.
Argama Bir-qabaa
Argama iddoo tokkoo wantoota naannoo sana jiran (biyya, galaana, tulluu) waliin wal bira qabuun ibsuu.
Argama Sirrii
Argama iddoo tokkoo sararoota yaadaa (dagaleefi gadee) fayyadamuun sirriitti ibsuu.
Sarara Dagaleefi Gadee
Sararoota yaadaa dalgee (Kaaba-Kibba) fi gadee (Baha-Dhiha) kaardii irratti iddoo sirriitti agarsiisuuf gargaaran.
Viidiyoo Barnootaa
Viidiyoo kana ilaaluun waa’ee argamaa hubannoo kee gabbifadhu.
Qabiyyee Ijoo
Seensa
Barattoota kabajamoo,
Mee yaadaa! Hiriyaa keessan haaraa mana isaanii dhaquu barbaaddan haa jennu. Akkamitti mana isaa argattu? “Mana koo mana barumsaa irraa gara bahaatti argama” ykn “Lakkofsi manaa koo 124, ganda 05” isiniin jechuu danda’a. Kun lamaan karaa ittiin argama ibsinuudha. Har’a akkamitti argama naannoo keenyaa, Afrikaa Bahaa, akka ibsinu baranna!
1. Argama Bir-qabaa Afrikaa Bahaa
Argamni bir-qabaan iddoo tokko wantoota daangessan ykn isatti dhihoo jiran fayyadamuun ibsuudha.
Afrikaan Bahaa wantoota armaan gadiin daangeffamti:
- Kaabaan: Galaana Diimaafi biyyoota Afrikaa Kaabaa
- Kibbaan: Biyyoota Afrikaa Kibbaa
- Bahaan: Garba Hindii (Indian Ocean)
- Dhihaan: Biyyoota Afrikaa Giddu-galeessaa
2. Argama Sirrii Afrikaa Bahaa
Argamni sirriin sararoota yaadaa (Sarara Dagaleefi Gadee) fayyadamuun iddoo sirrii ibsuudha.
Sarara Dagalee (Latitude)
Kaabaafi Kibba Iquweeteriitti safarama. Afrikaan bahaa 12° Kibba (S) hanga 18° Kaaba (N) gidduutti argamti.
Sarara Gadee (Longitude)
Bahaafi Dhiha Piraayim Miriidiyaaniitti safarama. Afrikaan bahaa 33° Baha (E) hanga 51° 27′ Baha (E) gidduutti argamti.
Fakkii Ibsu
Tapha Barnootaa: Qindeessi!
Akkaataa Itti Taphannu: Ibsawwan armaan gadii tuquun filadhu, sana booda saanduqa “Argama Bir-qabaa” ykn “Argama Sirrii” jedhu tuquun achi keessa buusi.
Ibsawwan (Tuqi filachuuf)
Argama Bir-qabaa
Argama Sirrii
Gocha 1: Filannoo (MCQ)
…
Gocha 2: Dhugaa ykn Soba
…
Gocha 3: Gaaffiilee Makaa
…
Cuunfaa Barnootichaa
Argamni iddoo wanti tokko itti argamuudha.
Argama bir-qabaan wantoota naannoo jiranitti fayyadamuun iddoo ibsa (Fknf: Afrikaan bahaa bahaan Garba Hindiin daangeffamti).
Argamni sirriin sarara dagaleefi gadee fayyadamuun iddoo sirrii agarsiisa.
Argamni sirrii Afrikaa bahaa: 12°S – 18°N (Dagalee) fi 33°E – 51° 27’E (Gadee) gidduutti argamti.
Madaallii Xumuraa
…
Madaallii Ofii (Checklist)
Barnoota kana erga xumurtee booda, dandeettiiwwan armaan gadii gonfachuu kee saanduqa tuquun mirkaneeffadhu: